Phần lớn bài viết về gửi hàng Úc – Việt chỉ nói tới phía nhận: thuế, hải quan Việt Nam, hàng cấm nhập. Nhưng rất nhiều kiện hàng bị trả lại hoặc bị bỏ lại ngay tại Úc, trước khi kịp lên máy bay. Lý do gần như luôn giống nhau: người gửi không biết món đồ mình đóng vào thùng là hàng nguy hiểm theo quy định hàng không, hoặc là hàng bị Úc kiểm soát khi xuất khẩu.
Bài này tổng hợp những quy định phía Úc mà người gửi cần biết trước khi mang hàng ra kho.
1. Hàng nguy hiểm – nhóm bị từ chối nhiều nhất
Hàng hóa đi bằng đường hàng không chịu quy định về hàng nguy hiểm (dangerous goods) của ngành hàng không quốc tế. Đây không phải quy định riêng của đơn vị vận chuyển nào — hãng bay và an ninh sân bay đều áp dụng, và không có ngoại lệ vì lý do cá nhân.
Những món quen thuộc dưới đây đều thuộc nhóm hàng nguy hiểm:
- Chất lỏng dễ cháy: nước hoa, sơn móng tay và nước rửa móng, cồn y tế, sơn, dung môi. Đây là nhóm bị giữ lại nhiều nhất vì ai cũng nghĩ nước hoa là mỹ phẩm bình thường.
- Bình xịt khí nén (aerosol): xịt khử mùi dạng bình, keo xịt tóc, xịt khoáng, bình xịt côn trùng.
- Vật phát lửa: bật lửa, diêm, bình gas mini dùng cho bếp du lịch.
- Pin lithium rời và thiết bị chứa pin lithium (xem mục 2).
Để so sánh: Australia Post không nhận gửi hàng nguy hiểm ra nước ngoài, chỉ có một vài ngoại lệ hẹp. Nước hoa, sơn móng tay và sơn nằm trong nhóm chất lỏng dễ cháy bị cấm gửi quốc tế. Nếu bưu điện quốc gia đã không nhận thì các tuyến vận chuyển gom hàng bằng đường bay cũng chịu chung ràng buộc.
2. Pin lithium và đồ điện tử
Pin lithium là nguyên nhân cháy khoang hàng, nên bị siết rất chặt. Điểm quan trọng nhất: pin lithium-ion rời, không gắn trong thiết bị, bị cấm chở trên máy bay chở khách — mà phần lớn hàng đi tuyến Úc – Việt lại đi theo khoang hàng của máy bay chở khách.
Ba tình huống thường gặp:
- Sạc dự phòng (power bank): là pin rời, không gắn trong thiết bị — thuộc nhóm bị hạn chế nặng nhất. Đừng bỏ vào thùng hàng gửi về.
- Điện thoại, laptop, máy tính bảng, đồng hồ thông minh: pin gắn sẵn trong máy nên dễ xử lý hơn, nhưng vẫn phải khai báo để đóng gói và dán nhãn đúng.
- Thuốc lá điện tử, máy hút sữa, đồ chơi có pin sạc: người gửi hay quên, nhân viên kho phát hiện lúc soi hàng thì phải bóc ra.
Lưu ý: hãy nói rõ trong thùng có thiết bị pin ngay khi đăng ký, đừng để tới lúc đóng hàng mới báo. Khai trước thì còn cách xử lý; phát hiện muộn thì cả lô hàng bị chậm chuyến.
3. Thuốc và thực phẩm chức năng – phần nhiều người làm sai
Gửi thuốc và thực phẩm chức năng về cho gia đình là nhu cầu rất phổ biến, nhưng Úc có quy định riêng về việc đưa thuốc ra khỏi nước.
Theo hướng dẫn của Cục Quản lý Dược phẩm Úc (Therapeutic Goods Administration – TGA), thuốc xuất khỏi Úc về nguyên tắc phải nằm trong danh mục đăng ký ARTG (trừ trường hợp được miễn), không chứa hoạt chất bị cấm xuất khẩu theo Customs (Prohibited Exports) Regulations 1958, và số lượng không vượt quá lượng dùng cho 3 tháng. Thuốc thuộc nhóm kiểm soát đặc biệt phải có giấy phép của Office of Drug Control.
Điểm cần đặc biệt chú ý – thuốc PBS: thuốc được trợ giá theo chương trình PBS chỉ dành cho bản thân người được kê và người thân trong gia đình cùng đi trên chuyến bay. Mang hoặc gửi thuốc PBS ra nước ngoài cho người khác là hành vi vi phạm, mức phạt có thể lên tới 5.000 đô la Úc và 2 năm tù. Nhiều người gửi thuốc PBS về cho họ hàng mà không biết đây là quy định có chế tài hình sự.
Thực phẩm chức năng, vitamin, sữa bột thông thường không thuộc diện kiểm soát xuất khẩu của Úc, nhưng vẫn phải qua cửa nhập của Việt Nam — bạn xem thêm Danh sách hàng cấm nhập khẩu.
4. Hàng bị Úc kiểm soát khi xuất khẩu
Ngoài hàng nguy hiểm, Úc còn có danh mục hàng cấm hoặc hạn chế xuất khẩu do Australian Border Force (ABF) quản lý. Phần lớn nhóm này muốn xuất phải xin phép bằng văn bản; một số mặt hàng bị cấm tuyệt đối trong mọi hoàn cảnh.
Các nhóm chính gồm:
- Vũ khí, đạn dược và linh kiện súng
- Ma túy, chất gây nghiện và hormone tăng trưởng
- Hàng quốc phòng và hàng lưỡng dụng thuộc Defence and Strategic Goods List
- Vật liệu nguy hại như chất nổ, thuốc trừ sâu, tác nhân sinh học, vật liệu phóng xạ
Chế tài không nhẹ: xuất khẩu hàng thuộc diện cấm mà không có giấy phép, ABF có quyền tịch thu hàng, người vi phạm có thể chịu mức phạt tới 2.500 đơn vị phạt hoặc 10 năm tù, hoặc cả hai. Với người gửi hàng cá nhân, nhóm dễ vướng nhất trong danh mục này là hormone tăng trưởng và một số thực phẩm bổ sung thể hình — những thứ trông như thực phẩm chức năng nhưng lại bị xếp vào nhóm kiểm soát.
5. Kiểm tra nhanh trước khi mang hàng ra kho
- Lắc thử và đọc nhãn: có chữ “flammable”, hình ngọn lửa, hoặc là bình xịt có áp suất — để lại, đừng gửi.
- Soát pin: sạc dự phòng, pin rời, thuốc lá điện tử — tách riêng và hỏi trước.
- Thuốc: giữ nguyên hộp có nhãn, không gửi quá lượng dùng 3 tháng, không gửi thuốc PBS cho người ngoài gia đình.
- Khai đúng nội dung thùng hàng ngay khi đăng ký. Khai đủ giúp kho tư vấn được cách đóng và tránh phải bóc kiện vào phút chót.
Về cách đóng thùng, chèn lót và ghi nhãn, bạn xem hướng dẫn chi tiết tại Quy cách đóng gói. Phần thuế và thủ tục ở đầu Việt Nam được nói riêng trong bài Nhận hàng từ Úc về Việt Nam có phải đóng thuế nhập khẩu không?.
Danh mục hàng nguy hiểm và hàng bị kiểm soát có thể được cập nhật, và mỗi chuyến bay còn phụ thuộc quy định riêng của hãng vận chuyển. Nếu bạn không chắc một món đồ có gửi được hay không, cách nhanh nhất là chụp ảnh nhãn sản phẩm và liên hệ với chúng tôi trước khi đóng thùng. Trách nhiệm của các bên với hàng hóa được nêu tại Chính sách vận chuyển.
Nguồn tham khảo: Australian Border Force (hàng cấm xuất khẩu); Therapeutic Goods Administration và Office of Drug Control (xuất khẩu thuốc); Australia Post (hàng nguy hiểm gửi quốc tế); quy định hàng nguy hiểm đường hàng không của IATA. Nội dung mang tính tham khảo, quy định có thể thay đổi — vui lòng liên hệ Hellobeautyaustralia để được tư vấn theo từng lô hàng cụ thể.